Bezpieczne czyszczenie szkła laboratoryjnego – przewodnik
Autor artykułu: DWK Life Sciences

Szkło laboratoryjne często ma kontakt z różnorodnymi substancjami, dlatego też w celu zapewnienia możliwości jego wielokrotnego, bezpiecznego użytku konieczny jest skuteczny proces czyszczenia.
Skuteczne czyszczenie przyczynia się również do przedłużenia żywotności produktów i chroni wiarygodność przyszłej pracy.
Czynność czyszczenia szkła laboratoryjnego w celu ponownego użycia jest często określana mianem ponownej obróbki i może być wykonywana ręcznie, przy użyciu zautomatyzowanych urządzeń myjących lub przy użyciu obu tych metod.
W tym artykule prezentujemy najważniejsze kroki skutecznego procesu ponownej obróbki, a także ogólne wskazówki bezpiecznego czyszczenia szkła.
Objaśnienie zasad ponownej obróbki szkła laboratoryjnego
Pełny cykl czyszczenia lub ponownej obróbki składa się zazwyczaj z czterech etapów, choć nie wszystkie są zawsze konieczne.
- Mycie wstępne - Na tym etapie usuwane są wszelkie zanieczyszczenia przyklejone do powierzchni szkła laboratoryjnego. W razie potrzeby stosuje się do tego środki chemiczne.
- Neutralizacja - W razie potrzeby proces ten jest przeprowadzany w celu zneutralizowania pozostałości wszelkich środków chemicznych stosowanych na zewnętrznych i wewnętrznych powierzchniach szkła laboratoryjnego podczas czyszczenia. Ponieważ w procesach czyszczenia stosowane są zazwyczaj alkaliczne środki chemiczne, do neutralizacji stosuje się zwykle środki kwasowe.
- Płukanie - Ten etap usuwa z powierzchni szkła wszelkie pozostałe rozpuszczone / oderwane zanieczyszczenia oraz zastosowane w procesie środki chemiczne.
- Dezynfekcja - Ten etap jest wymagany jedynie wówczas, gdy wymaga tego klasyfikacja bezpieczeństwa w laboratorium lub konkretny proces. Celem dezynfekcji jest zmniejszenie liczby patogenów i aktywnych wirusów na powierzchniach szkła laboratoryjnego i, jeśli dotyczy, ograniczenie zanieczyszczenia do stopnia uznawanego za bezpieczny.
Podstawowe wskazówki dotyczące czyszczenia szkła laboratoryjnego
- Niezależnie od tego, czy przeprowadzany jest pełny proces ponownej obróbki, czy nie, oraz czy jest on ręczny, czy zautomatyzowany, istnieje szereg wskazówek, które mogą pomóc w skutecznym i bezpiecznym czyszczeniu szkła laboratoryjnego i szkła z powłokami z tworzyw sztucznych. Oto dwanaście wskazówek pomocnych w codziennej pracy.
- Do zautomatyzowanej ponownej obróbki można wykorzystać zmywarkę. Kosze zmywarki wymagają właściwej konserwacji. Elementy podtrzymujące szkło muszą być pokryte nieabrazyjnym materiałem, tak aby szkło nie uległo zarysowaniu w kontakcie z metalem.
- Do mycia ręcznego należy stosować wyłącznie szczotki z tworzywa sztucznego o miękkich, nieabrazyjnych włóknach. Można używać miękkich, czystych gąbek i innych materiałów do wycierania. Nie należy używać szczotek ani materiałów do wycierania o właściwościach ściernych. Myjki do szorowania mogą rysować szkło, dlatego też nie należy ich używać.
- Po umyciu należy obejrzeć szkło i wyrzucić w razie stwierdzenia zarysowań, wyszczerbień, pęknięć czy innych uszkodzeń.
- Na rynku dostępnych jest wiele komercyjnych środków do czyszczenia szkła. Stosując je, należy przestrzegać instrukcji producenta, ponieważ niektóre z nich mają działanie korozyjne i mogą uszkodzić szkło laboratoryjne.
- Rozpuszczalniki organiczne są akceptowalne, jeśli warunki uzasadniają ich użycie.
- Nie należy moczyć przez dłuższy czas naczyń szklanych pokrytych tworzywem sztucznym, ponieważ może to skrócić żywotność powłoki. Nie należy pozostawiać używanego szkła z powłoką z tworzywa przez dłuższy czas bez mycia, ponieważ utrudnia to czyszczenie.
- Wewnątrz naczyń szklanych nie należy umieszczać przedmiotów metalowych i innych twardych akcesoriów, takich jak szpatułki czy mieszadła szklane lub szczotki z elementami metalowymi. Mogą one zarysować powierzchnię szkła, co grozi pęknięciem i zranieniem.
- Jako środków czyszczących nie należy używać silnych produktów alkalicznych i kwasu fluorowodorowego. Środki te rozpuszczają szkło i mogą uszkodzić szklane naczynia, w efekcie powodując ich pęknięcie, co może skutkować zranieniem.
- Nie należy używać żadnych abrazyjnych środków czyszczących, w tym miękkich środków czyszczących, ponieważ mogą one również porysować szkło, a przy wielokrotnym użyciu mogą spowodować ewentualne pęknięcie i zranienie.
- Nie należy wkładać rąk do szklanych naczyń podczas noszenia jakiejkolwiek biżuterii, w szczególności pierścionków z brylantami, ponieważ mogą one zarysować wnętrze szklanych naczyń, co może doprowadzić do ich uszkodzenia i zranienia.
- W celu wypalenia pozostałości węgla nie należy nagrzewać szkła do temperatury przekraczającej 400°C. Wywołałoby to wprowadzenie trwałych naprężeń w szkle, które następnie spowodowałyby pęknięcie naczyń szklanych, co z kolei mogłoby doprowadzić do zranienia.
- Wyrobów szklanych powlekanych tworzywem sztucznym nie należy czyścić ostrymi, chemicznymi detergentami. Zamiast tego należy używać środków nieściernych. W przypadku używania zmywarki lub suszarki należy unikać temperatur wyższych niż 110°C (230°C). Do mycia szkła powlekanego tworzywem sztucznym nie zaleca się stosowania myjek do szorowania.